BLOG

Europa i Azja Centralna skracają dystans. Rosnący handel potrzebuje sprawnej logistyki

Komentarz ekspercki

2026-11-18

Udostępnij artykuł:
Gospodarki Azji Centralnej urosły w 2025 r. łącznie o ponad 6 proc., wynika z szacunków Banku Światowego i Eurazjatyckiego Banku Rozwoju. Wzrost ten widać coraz wyraźniej, zarówno w wolumenie wymiany handlowej, jak i rozwijających się możliwościach transportowych. W listopadzie mijają trzy lata, odkąd SUUS jest obecny w Ałmaty, a od pół roku także w Taszkencie. Ten czas pozwolił nam jeszcze lepiej zrozumieć specyfikę regionu i utwierdził nas w przekonaniu, że to atrakcyjny kierunek rozwoju zarówno dla firm z Polski, jak i innych globalnych graczy.

 

Kazachstan i Uzbekistan to dwie największe gospodarki Azji Centralnej, stanowiące filary jej rozwoju. Uzbekistan zamknął 2025 r. wzrostem PKB o 7,7 proc., według Narodowego Komitetu Statystyki, a Kazachstan o 6,5 proc., według wstępnych danych Biura Statystyki Narodowej. W obu krajach logistyka rosła szybciej niż cała gospodarka. W Uzbekistanie wartość usług transportowych zwiększyła się o 10,8 proc., a w Kazachstanie sektor transportu i magazynowania urósł o 20,4 proc., ponad trzy razy szybciej niż PKB. Dla nas to ważne liczby w tym zestawieniu. Pokazują, że rosnący popyt przekłada się już na realny przepływ towarów i rozwój sektora TSL. 

Handel z Unią Europejską rośnie w obu kierunkach


Polska sprzedała w 2024 r. do Azji Centralnej towary warte 1,6 mld euro, o 0,6 mld euro więcej niż w 2021 r. Dwie trzecie tej sprzedaży trafia do Kazachstanu, wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Polskie i europejskie firmy z branż AGD, budowlanej, modowej i farmaceutycznej coraz częściej traktują Azję Centralną jako rynek docelowy. Z firmami z tych właśnie branż pracujemy na tym kierunku i obsługujemy ich ładunki do Kazachstanu i Uzbekistanu. Wymianę wspierają też instytucje i przewoźnicy. Polska Agencja Inwestycji i Handlu ma biuro w Astanie i przyspiesza otwarcie przedstawicielstwa w Taszkencie, a PLL LOT od maja lata do Ałmaty, trzeciego po Astanie i Taszkencie kierunku polskiego przewoźnika w tym regionie
.

Równie wyraźny jest strumień w drugą stronę. Według Komisji Europejskiej Unia odpowiada za blisko jedną trzecią eksportu Azji Centralnej i jest jego głównym kierunkiem. Do UE trafiają przede wszystkim ropa, gaz, metale i włókno bawełniane. Uzbekistan od 2021 r. korzysta z unijnych preferencji celnych GSP+, a w październiku 2025 r. podpisał z Unią umowę o wzmocnionym partnerstwie i współpracy. Dla eksporterów z Azji Centralnej Europa Środkowo-Wschodnia, w tym Polska, jest naturalnym wejściem na rynek unijny.

Region przyspiesza inwestycje w drogi i kolej


Kazachstan przygotowuje największy w swojej historii program infrastrukturalny. Do 2029 r. kraj zamierza przeznaczyć ponad 14 mld dolarów na inwestycje obejmujące m.in. drogi, kolej, lotniska i energetykę. Efekty dotychczasowych inwestycji są już widoczne. Według ministra transportu Kazachstanu 94 proc. dróg krajowych spełnia odpowiednie normy jakościowe, co przekłada się na krótszy i bardziej przewidywalny czas przejazdu.

Równolegle kraje regionu rozbudowują sieć dla frachtu międzynarodowego. Do 2027 r. ma być gotowa linia Bachty–Ajagoz z trzecim kolejowym przejściem granicznym do Chin. Najbliżej finału jest linia Darbaza–Maktaaral na południu Kazachstanu, przy granicy z Uzbekistanem. Ruch ma na niej ruszyć do końca tego roku. Linia odciąży kluczowy szlak przez stację Saryagasz do Taszkentu. To ważny kierunek dla rosnącej wymiany handlowej – kolejowe przewozy między Kazachstanem a Uzbekistanem zwiększyły się w 2025 r. o 16 proc. Budowa nowego lotniska w Taszkiencie jest planowana jako wspólny projekt Uzbekistanu z inwestorami z Arabii Saudyjskiej, Japonii i Korei Południowej, co świadczy o długoterminowym zaangażowaniu czołowych gospodarek świata w te rynki.

Dla transportu między Azją a Europą coraz większe znaczenie ma Korytarz Środkowy, czyli trasa z Chin przez Kazachstan, Morze Kaspijskie i Kaukaz Południowy do Europy Środkowo-Wschodniej. Według kazachskiego Ministerstwa Transportu przewozy tym szlakiem wzrosły w ciągu siedmiu lat z 0,8 do 4,5 mln ton rocznie. Rozwijana jest również infrastruktura: w porcie Aktau powstał nowy hub kontenerowy, a rozbudowa linii kolejowej Dostyk–Mojynty ma zwiększyć jej przepustowość pięciokrotnie. Z kolei w gruzińskim porcie Poti trwa budowa nowego nabrzeża, które docelowo zwiększy jego przepustowość do 3 mln ton.

Bank Światowy w październikowym raporcie o Korytarzu Środkowym zwraca uwagę, że o potencjale trasy przesądzą nie tylko inwestycje infrastrukturalne, ale także skrócenie oczekiwania na granicach i uproszczenie dokumentacji. Ładunek kilkukrotnie zmienia tu środek transportu i przechodzi przez liczne przeładunki, a silne wiatry w porcie Aktau i zimowe opady śniegu nadal obniżają efektywność operacyjną. Dla firm korzystających z tego szlaku kluczowe pozostają czas tranzytu i sprawna odprawa celna. Przewagę zyskuje więc operator, który zna lokalne uwarunkowania, planuje cały łańcuch dostaw i bierze odpowiedzialność za każdy przeładunek.

Lokalny partner fundamentem skutecznej ekspansji 


Inwestor z zagranicy potrzebuje w Azji Centralnej przede wszystkim lokalnego know-how. Firmy europejskie, które wchodzą do Kazachstanu i Uzbekistanu, szukają partnera znającego lokalne realia: kulturę biznesową, regulacje rynkowe, procedury celne i rozliczenia w lokalnej walucie. Przedsiębiorcom z Azji Centralnej, którzy szukają klientów w Europie, zależy z kolei na operatorze logistycznym obecnym w krajach Unii Europejskiej. W SUUS łączymy te dwie perspektywy.

W oddziałach w Ałmaty i Taszkencie zapewniamy przewozy drogowe, kolejowe, lotnicze i morskie, rozwiązania intermodalne, usługi magazynowe oraz obsługę celną. Własne struktury w Azji Centralnej oznaczają, że projektowanie rozwiązań odbywa się w lokalnych zespołach, które znają rynek i jego uwarunkowania.

Przewagę w regionie zbudują operatorzy, którzy są obecni po obu stronach korytarza i sprawnie operują na wszystkich rynkach. Doświadczenie z trzech lat w Kazachstanie przenosimy dziś do Uzbekistanu. Oba rynki są dla nas częścią jednego mostu CEECA, który łączy Chiny, Azję Centralną i Europą Środkowo-Wschodnią. Na najbliższe lata patrzymy z dużym optymizmem: jeśli inwestycje w kolej i lotniska zostaną zrealizowane w zapowiadanych terminach, a procedury graniczne uproszczone, dalszy rozwój handlu między Europą a Azją Centralną zyska przestrzeń do jeszcze bardziej dynamicznego wzrostu.

Autor

Andrzej Kozłowski

Członek Zarządu, Rohlig SUUS Logistics

Zapoznaj się z usługą prezentowaną w artykule:

Nasze rozwiązania

Poznaj nasze usługi TSL i rozwiązania IT
Zobacz usługę